Toplumsal ve tarihsel olayları "salt" kişilere bağlayarak açıklamak eksik ve yanlıştır ve hatalıdır. Gerçeklerden bihaber olmaktır.

Müslümanların büyük çoğunluğu bütün kötülüklerin Muaviye ile başladığına inanıyor. Ne kadar basit ve kolaycı izah. 

Mesele Muaviye veya başka bir kişi meselesi değil. Her tarafta onlarca Muaviye vardı. O olmasa başkası, o olmasa başkası meydanı zapt etmeye çalışacaktı ve çalışıyordu da... 

Hazreti Peygamber ve ondan sonra gelen bir sulh ve sükûn devresi geçiciydi. O zamanlar öyle demokrasi falan beklemek -sanki dünyanın başka bir yerinde varmış gibi- hayali bir şeydir. (Ki bugün bile Müslümanlar hala uzlaşı kültürüne ulaşmış değiller. Birbirinin gözünü çıkarmaya, etini yemeye çalışıyorlar). 

Kabileler biri diğerini esaretine almak, yağmalamak için bütün İslam tarihi boyunca savaşıp çatışmışlardır.  Siz bu toplumsal tarihsel realiteyi göz ardı ederek her şeyi Muaviye'ye bağlıyor, işin içinden kolaylıkla sıyrılıyorsunuz. 

Soyut ve basmakalıp izahlarla kendimizi kandırıyoruz. Gerçeğin acıtıcı, incitici, sarsıcı yüzüyle karşılaşmak ve ona tahammül etmek yeteneğinden yoksunuz. 

Akıldan yoksun Taliban, İşid, El Kaide bugün var olmuş değil. Bu ahmaklar daha hazreti Ali zamanında vardı ve "Ali hakemin sözünü kabul ederek kâfir oldu" dediler. 

Bugün yeni yetme çocukların ağızlarında sakız gibi çiğnedikleri "Hakimiyet Allah'ndır" sloganı işte ta oradan geliyor. Kendileri gibi düşünmeyen herkesi ne de kolaylıkla "müşrik" ilan ediyorlar